Doç. Dr. Semra YILMAZ CİLDAM
Siirt'in Çok Kültürlü Mutfak Yapısı
Doç. Dr. Semra YILMAZ CİLDAM — Siirt Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Beşeri ve İktisadi Coğrafya Anabilim Dalı
Siirt tarih boyunca farklı medeniyetlerin kesişim noktasında yer almıştır. Siirt mutfak kültürü yörenin tarım ve hayvancılık faaliyetlerine doğrudan bağlıdır. Siirt'te farklı etnik ve dini grupların bir arada yaşaması; yemeklerin isimlendirilmesi, pişirme yöntemleri, malzeme seçimi, sofra adabı gibi birçok konuda mutfak kültürünü etkilemiştir. Siirt şehri hayvansal ürün ağırlıklı yapısını Kürt mutfağından, hamur işi geleneğini Anadolu-Türk mutfağından, baharat kullanımını Arap mutfağından alarak kendine has bir mutfak kültürü geliştirmiştir. Dolayısıyla Siirt mutfağı tek bir etnik kökene indirgenmeyecek ölçüde çok katmanlı olup, yemekleri kültürel sınırları aşma eğilimindedir.
Perde pilavı, keşkek ve kitel toplumsal dayanışmanın ön planda olduğu düğün, bayram ve ziyafet sofralarının vazgeçilmez yemekleridir. Siirt mutfağındaki nar ekşisi, sumak, isot gibi yoğun baharat kullanımı Arap mutfağının tesirini göstermektedir. Kürt mutfağı daha çok et, yoğurt ve tahıl temellidir. Siirt şehrinde sanayi gelişmediği için daha az kirlenen topraklarda yüksek katma değerli ürünler yetişmektedir.
Siirt mutfağı gastronomi turizmi açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Yerel üretim teknikleri, coğrafi işaretli ürünleri ve geleneksel pişirme teknikleri ile bu özgün mutfak korunmalıdır. Bu durum yerel üreticilerin desteklenmesi, geleneksel tariflerin belgelenmesi, gastronomi temelli turizm rotalarının oluşturulması ve gastronomik markalaşma süreçlerinin geliştirilmesiyle mümkündür.